Image
Top
Navigation

Toepassing

De markt veroveren met slimme groene toepassingen

Into Green / Alberthe Papma
Op vrijdag 19 mei organiseerde Stichting Innovatie Glastuinbouw (SIGN) een minisymposium over gezonde werkplekken. In Proeflokaal Kleiburg, gelegen te midden van de van buitenaf weinig gezond ogende torenhoge kantoorkolossen van Amsterdam Zuidoost, werden we bijgepraat over de ontwikkelingen rond groen op de werkplek. Belangrijke thema’s waren schone lucht, akoestiek en geur. Buitengewoon toepasselijk in deze brouwerij tussen de pruttelende en gistende biervaten waarvan, zo werd ons verteld, de hoeveelheid uitgestoten CO2 ietwat bedwelmend kan zijn. Na afloop van het symposium werd met de inwijding van een groen kunstwerk het Greennest Park geopend, compleet met mobiel voedselbos en lichtgevende bomen.

Niet overal dezelfde oplossingen maar wèl vergelijkbare problematiek

Greennest is een initiatief van SIGN en STIRR en brengt de functionele en belevingswaarden van levend groen voor het voetlicht. Programmaleider Peter Oei gaf in vogelvlucht een overzicht van ontwikkelingen met betrekking tot levend groen op, aan en in gebouwen. Variërend van grootschalige groene woontorens als het verkoelende Bosco Verticale in Milaan of het enorme groene waterretentie systeem Stormwall in Portland, tot aan de Nederlandse Tiny Tim, een klein houten circulair huis waar de groene buitenwanden zorgen voor waterzuivering. Hoewel al deze systemen natuurlijk lang niet overal één op één kunnen worden toegepast bieden ze een aantal oplossingen voor kwesties die wél overal van belang zijn. De planten zorgen ervoor dat de luchtkwaliteit verbetert, dat water wordt gezuiverd of opgevangen, dat de akoestiek verbetert, dat hittestress wordt tegengegaan, en dat ook de biodiversiteit nog eens verbetert. Bovendien zijn ze mooi en in sommige gevallen ook eetbaar. Mensen worden er vrolijk van en voelen zich er beter door. En dat bespaart organisaties en de maatschappij geld.

Groen ruiken, proeven, beleven - Greennest Experience

De voordelen van groen op de juiste plek kenbaar maken

De belangstelling voor de voordelen van groen groeit. Er is steeds meer oog voor slim ontworpen gebouwen, geïnspireerd op de natuur en natuurlijke processen én met slimme onderhouds- en bedieningssystemen. Gebouwen waar bijvoorbeeld optimaal gebruik gemaakt kan worden van daglicht tot diep naar binnen toe, zoals bij The Edge op de Zuidas in Amsterdam. En waar klimaatsystemen op maat per werkplek via decentrale data mogelijk zijn. Maar er is ook oog voor kleinere en makkelijker toepasbare systemen zoals de draagbare Plantbag, die bijvoorbeeld tijdens het lopen op straat, of als losse unit in schoolklassen de lucht kan zuiveren, de onderhoudsvriendelijke Natural Wall of het bijna onderhoudsloze Art Aqua mos schild. Er worden zelfs lampen ontwikkeld die licht geven op basis van energie uit planten, of levende kunstwerken die meteen ook een prachtig visitekaartje voor een organisatie kunnen zijn. SIGN helpt met de doorontwikkeling en het op de markt brengen van een aantal van deze producten.

De goede voorbeelden zijn er dus inmiddels volop Het is nu vooral zaak deze samen met de financiële opbrengsten van groen onder de aandacht te brengen van de juiste mensen binnen organisaties. Waar facility managers vooral kijken naar de kosten van een investering, zullen human resource managers veel meer kijken naar de opbrengsten om op middellange termijn personeelskosten te kunnen terugbrengen. Met hen moet veel vaker om tafel worden gezeten. Nieuwe producten moeten verder worden doorontwikkeld en verspreid. De topsector Tuinbouw heeft hiervoor een Groene Agenda opgesteld. En SIGN wil de komende jaren een Greennest Experience centrum ontwikkelen, een gebouw op basis van integraal functioneel ontwerp waar levend groen een natuurlijk onderdeel van het huisvestingsconcept vormt. De Experience zal worden gefinancierd door een hotel, zalenverhuur en recreatie. Het moet een gebouw worden voor groen geluk dat zal verleiden tot meer investeringen in groen.

Artist impression Greennest Experience Centre

Natuur en technologie verenigd

Tom Koenderman wil met zijn start-up Cloud Garden gezondheid verkopen door middel van een ‘schone lucht garantie’. Zijn systeem dat toepasbaar is voor elke groene wand bestaat uit ventilatoren en een slimme sensor. En levert harde meetgegevens over met name de aanwezigheid van vluchtige organische stoffen (VOS) én de afbraak daarvan door de gebruikte planten. De sensoren zorgen ervoor dat lucht met ventilatoren langs de groene wand gevoerd wordt als de gehaltes aan vluchtige organische stoffen (VOS) te hoog worden. Bovendien kunnen de ventilatoren worden uitgeschakeld wanneer er geen mensen aanwezig zijn in de ruimte. Met de bijbehorende app kunnen gegevens gebouwbreed worden uitgelezen en daarmee vormt het systeem een slimme tool voor bijvoorbeeld HR managers. Koendermans vinding werd in januari genomineerd voor de Facility en Gebouwmanagement Award.

Bron: SIGN/Cloud Garden

In de praktijk heeft het systeem nog wel wat hobbels te nemen. Een belangrijke is volgens Koenderman dat een combinatie met bestaande gebouwbeheerssystemen nodig is maar lastig te realiseren. Daarom lijkt het systeem van Cloud Garden vooralsnog interessant voor nieuwe gebouwen. Maar dan moet het systeem wel vanaf de tekentafel worden meegenomen. Daarnaast is de ‘fixatie’ met CO2 lastig te doorbreken, terwijl in feite de effecten daarvan voor mensen minder heftig zijn dan die van VOS, die immers door zo’n beetje alles wat er in een regulier kantoor aanwezig is, worden uitgestoten. Tot slot zou de lijst van luchtzuiverende planten die NASA al 40 jaar geleden heeft gepubliceerd wel weer eens kritisch mogen worden bekeken en vooral geïnterpreteerd. Niet elke plant doet evenveel op elke willekeurige plek. En met alleen de juiste variëteit planten ben je er nog niet. (Lucht)vochtigheid en het juiste substraat zijn minstens zo belangrijk. Het veredelen van planten juist voor luchtzuivering is een mooie marktuitdaging voor de telers.

Inzetten op geïnspireerde in plaats van tevreden medewerkers

Frans Kleverlaan werkt met zijn Total Office Concepts aan het verbeteren van de productiviteit en gezondheid in kantoren. Via werkplekonderzoek wordt ingezoomd op factoren als gedrag en voeding, licht, slimme software, geuren, akoestiek en beplanting. Het is van groot belang dynamische en inspirerende werkomgevingen te creëren waar mensen worden uitgedaagd en hun zintuigen worden geprikkeld. Dit is des te belangrijker omdat uit onderzoek van bijvoorbeeld Hidde van de Ploeg van de UvA is gebleken hoe slecht een zittend bestaan in een statische omgeving voor mensen is. De hersenactiviteit neemt er van af en daarmee ook de creativiteit en productiviteit.

Kleverlaan biedt oplossingen zoals slimme software in kantoormeubilering voor flexwerkplekken. Hiermee kan biodynamische verlichting (dwz afgestemd op bioritme maar ook op de behoefte aan licht, en zelfs gerelateerd aan leeftijd) op maat worden georganiseerd. Maar ook kunnen collega’s elkaar met deze software makkelijker vinden én opzoeken. En komen daarmee dus in beweging. Het gebruik van verschillende geurende etherische oliën kan ervoor zorgen dat de stemming van mensen verbetert en ze meer geïnspireerd worden, maar deze oliën kunnen ook ziektekiemen en bacteriën in een ruimte doden. Hierdoor voelen mensen zich vitaler. Voor Kleverlaan is beplanting een logisch onderdeel van een gezond kantoor, zowel in termen van luchtkwaliteit en het verbeteren van akoestiek maar ook in relatie tot beleving, voeding en gedrag. Zo nodigen eetbare planten in een kantoortuin of een kruidenwand uit tot samen gezond lunchen.

Flexwerken en gevonden worden - Foto Total Office Concepts

In zijn contact met klanten merkt Kleverlaan dat er nog te weinig kennis is over de effecten van een integrale benadering van kantoorhuisvesting. Investeren in biodynamische verlichting, geuren en planten wordt al snel als soft en te duur gezien. Het inzicht ontbreekt dat de investering zich echt terugverdient. Soms worden daarbij dure fouten gemaakt. Bij een groot bankkantoor werd verkeerde verlichting gebruikt. Dit leidde tot een aanzienlijke stijging in het ziekteverzuim. Wanneer alle zintuigen van medewerkers op een juiste manier geprikkeld worden raken ze geïnspireerd. En geïnspireerde medewerkers zijn dubbel zo productief als tevreden medewerkers. En dat is weer goed voor de organisatie.

Slim verticaal telen

Jaco Vreeman van Growup concepts ontwikkelde naast groene wanden ook kruidentorens voor de horeca. Een geweldig concept en ze waren heel mooi. Maar hij was er niet tevreden mee. Want eigenlijk voldoen ze binnen niet, tenzij er heel veel licht aanwezig is. En dat is maar zelden het geval. Dus dacht en ontwikkelde hij ze om naar torens met bloemen. Die gedijen onder meer omstandigheden, zijn ruimtebesparend, hebben minder onderhoud nodig onder meer door middel van een watersysteem met ringleiding. Daarnaast helpen ze bij het verbeteren van de luchtkwaliteit, de akoestiek en de beleving van de werkplek. Momenteel werkt hij aan een meer kunstzinnig model gebaseerd op de tulpenvaas uit het Rijksmuseum. Dat wordt een blikvanger en kan een bijzonder visitekaartje vormen voor een bedrijf.

Luchtzuiverende groene wand en bloementoren - GrowUp Concepts

Ideeën en ambities te over maar nu moet de opdrachtgever nog verleid worden

Uit de gepresenteerde voorbeelden bleek dat de ambities voor slimme groenconcepten op de werkplek hoog zijn. De potentiële markt is groot. Het is nu zaak de opdrachtgevers te overtuigen van de voordelen maar vooral ook te verleiden. Daarbij zijn niet alleen technologisch vernuft maar zeker ook esthetiek en beleving aandachtspunten. Samenwerking met kunstenaars kan een interessante volgende stap zijn voor de groene sector. Het nu geopende Greennest Park met kunstwerk ‘Het Verdwijnpunt’ van Teresa van Dongen, het mobiele voedselbos en de lichtgevende bomen prikkelt in elk geval de zinnen, zeker in deze versteende kantooromgeving van Amsterdam Zuidoost.

Kunstwerk Verdwijnpunt - Foto Greennest


About Into Green / Alberthe Papma

Bij Into Green ben ik web/social media redacteur en auteur. Ik richt me met name op de thema's zorg en onderwijs in relatie tot groen.

LinkedIn | www.intogreen.nl

Opmerking toevoegen

Reageer hieronder op de content of neem contact op met de website beheerders

Vraag: Schrijf cijfer zeven.
Je antwoord:
Realisatie door Four Digits op basis van Plone.